İhbar tazminatı hangi durumda gündeme gelir?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi, belirsiz süreli iş sözleşmesinin bildirimli feshini düzenler. Bildirim koşuluna uymayan taraf, koşulları oluşmuşsa karşı tarafa bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder. Talep yalnızca işçi lehine doğabilecek bir alacak değildir.

Haklı nedenle derhal fesih, belirli süreli sözleşme ve diğer özel sona erme durumları ayrı değerlendirilir. Kıdem tazminatına hak kazanmak, mutlaka ihbar tazminatı da doğduğu anlamına gelmez. Feshi kimin, hangi nedenle ve nasıl yaptığı belirlenmelidir.

Kanuni bildirim süreleri

Kanuni süreler hizmet süresine göre değişir. Bu süreler asgari niteliktedir; sözleşme veya toplu iş sözleşmesindeki düzenlemeler ayrıca incelenir. Sınır tarihlerinde çalışma süresi gün bazında kontrol edilmelidir.

  • Altı aydan az hizmet: iki hafta.
  • Altı aydan bir buçuk yıla kadar hizmet: dört hafta.
  • Bir buçuk yıldan üç yıla kadar hizmet: altı hafta.
  • Üç yıldan fazla hizmet: sekiz hafta.

Ücret matrahı ve hesaplama

Hesapta ücret ile para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşmeden ve kanundan doğan menfaatler dikkate alınır. Giydirilmiş brüt ücret belirlenirken düzenli yan hakların belgeleri gösterilir. Kıdem tazminatı tavanı, ihbar hesabına kendiliğinden taşınmaz.

Bildirim süresinin çalışılarak geçirilmesi, peşin ödeme ve bildirim koşuluna uyulmaması farklı durumları ifade eder. Sürenin bölünmesi veya kısmen kullandırılması konusunda hukuki değerlendirme yapılmadan kalan gün üzerinden otomatik sonuç üretilmemelidir.

HESAP YAKLAŞIMIBrüt ihbar karşılığı = günlük giydirilmiş brüt ücret × uygulanacak bildirim günü

İşveren ve işçi yönünden kontrol

İşverenin işçiden talebi varsa fesih iradesi ve haklı neden iddiası özellikle incelenir. İşverenin ileri sürdüğü ihbar alacağı, işçiye ait diğer alacakları kendiliğinden ortadan kaldırmaz; takas ve mahsup koşulları ayrı değerlendirilir.

Brütten nete geçişte ihbarın vergi niteliği kıdemle aynı kabul edilmemelidir. Gelir vergisi, damga vergisi ve prim yönünden her kalemin kendi düzenlemesi kontrol edilir. Faiz türü ve başlangıcı da kıdem tazminatından otomatik kopyalanmamalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Somut olayın tarafları, tarihleri ve özel hükümleri farklı bir değerlendirme gerektirebilir.
← Tüm rehberlere dön