Her alacak aynı kesintilere tabi değildir

Ücret, fazla çalışma, izin ücreti, kıdem ve ihbar tazminatı farklı hukuki ve vergisel nitelikler taşıyabilir. Bütün brüt alacaklara tek bir toplam kesinti yüzdesi uygulamak doğru değildir. Önce her kalemin gelir vergisi, damga vergisi ve sigorta primi karşısındaki durumu belirlenir.

Hükümdeki tutarın brüt veya net olduğu da kontrol edilmelidir. Net hükmedilen bir alacağa yeniden aynı kesintileri uygulamak veya brüt tutarı kesintisiz netmiş gibi değerlendirmek mükerrerlik yaratabilir.

Dönem, matrah ve vergi dilimi

Gelir vergisi hesabında kümülatif matrah ve uygulanacak tarife önem taşır. Ödemenin niteliğine ve vergilendirme dönemine göre önceki matrah bilgisi gerekebilir. Alacağın doğduğu yıl ile ödendiği yılın vergisel etkisi açıklanmadan tek bir dönem seçilmemelidir.

Ücretlere ilişkin istisnalar, ilgili düzenlemeler ve uygulanabilir sınırlarıyla birlikte ele alınır. İstisnayı aynı ayda her alacak kalemine ayrı ayrı tam tutar üzerinden uygulamak sonucu hatalı düşürebilir. Prim tavan ve tabanları da ilgili dönem üzerinden kontrol edilir.

Raporun satırlarını açık tutun

Brüt tutar, prime esas kısım, çalışan payları, vergi matrahı, hesaplanan vergiler, uygulanabilir istisnalar ve net tutar ayrı sütunlarda gösterilmelidir. İşveren maliyeti ile çalışanın net alacağı aynı toplam değildir.

İşveren primleri çalışanın brüt ücretinden gelişigüzel düşülmez. İşçi payı ile işveren payı ayrılır. Kıdem veya ihbar gibi özel kalemlerde prime tabi olup olmama durumu ayrıca doğrulanır.

HESAP YAKLAŞIMINet ödeme = brüt tutar − uygulanabilir çalışan kesintileri − uygulanabilir vergiler (istisnalar dikkate alınarak)

Uyuşmazlık dosyasında kontrol listesi

Bordro hesabı ile yargısal alacak hesabı aynı kapsamda olmayabilir. Hesap tarihindeki bilgiler ve varsayımlar rapora yazılır; eksik kümülatif matrah gibi sonuç üzerinde etkili veriler sessizce sıfır kabul edilmez.

  • Hükmün veya talebin brüt/net niteliği.
  • Alacak türü ve ödeme dönemi.
  • Gerekli ise kümülatif gelir vergisi matrahı.
  • Prim, vergi ve istisna bakımından kalem bazında değerlendirme.
  • Daha önce ödenmiş veya kesilmiş tutarlar.
  • Yuvarlama yöntemi ve net toplamın kontrolü.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Somut olayın tarafları, tarihleri ve özel hükümleri farklı bir değerlendirme gerektirebilir.
← Tüm rehberlere dön