Hangi vekâlet ücreti hesaplanıyor?
Avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmeden kaynaklanan ücret ile yargılama veya takip sonucunda karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti aynı alacak değildir. Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi ve ilgili hükümler ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi birlikte değerlendirilir.
Baroların tavsiye niteliğindeki ücret çizelgeleri de Türkiye Barolar Birliğinin Resmî Gazete’de yayımlanan AAÜT’siyle karıştırılmamalıdır. Önce hesaplanacak ücretin hukuki türü, sonra uygulanacak tarife veya sözleşme belirlenir.
Maktu ve nispi ücret ayrımı
Maktu ücret, ilgili hukuki yardım için tarifede belirlenen sabit tutara dayanır. Nispi ücret, uygulanabilir parasal matrah üzerinden tarifenin dilimlerine göre hesaplanır. Bir işin konusunun para olması, o iş için mutlaka nispi ücret uygulanacağı anlamına gelmez.
Nispi hesapta her dilime isabet eden tutar ilgili oranla çarpılır ve sonuçlar toplanır. Toplam matrahı yalnızca son dilimin oranıyla çarpmak yanlıştır. Tarifenin asgari tutar, üst sınır ve özel iş türüne ilişkin hükümleri ayrıca uygulanır.
Tarife dönemi ve hesap matrahı
Hukuki yardımın tamamlandığı veya hüküm verildiği tarih ve tarifenin yürürlük hükümleri önemlidir. Dava veya takip tarihi, karar tarihi ve ödeme tarihi birbirinin yerine kullanılamaz. Uyuşmazlığın türüne göre özel dönem kuralları ayrıca incelenir.
Talep, kabul ve ret tutarları; kısmi kabul, birden fazla taraf, manevi tazminat veya başka özel düzenlemeler yönünden matrah farklılaşabilir. Her dosyada dava değerinin tamamını aynı işleme tabi tutmak doğru değildir. Tarife metni, yalnızca rakamların yer aldığı tablodan ibaret değildir.
İcra takibinde dikkat edilecekler
İcra ve iflas dairelerindeki hukuki yardıma ilişkin özel hükümler, özellikle AAÜT’nin 11. maddesi kapsamında incelenir. Ödeme süresinde borcun ifası, takip türü, takip miktarı ve uygulanabilir alt/üst sınırlar sonucu etkileyebilir.
Takipteki vekâlet ücreti ile ilamda hükmedilmiş vekâlet ücreti ayrı kalemler olabilir. İlamdaki tutarın asıl alacağa eklenmesi ve takip nedeniyle doğan ücretin yeniden hesabı sırasında mükerrerlik kontrol edilmelidir. Harç veya faiz matrahına etkisi de ayrıca değerlendirilir.
Raporu denetlenebilir hâle getirin
Tarifenin adı, yürürlük tarihi, ilgili maddeleri ve kullanılan dilimler raporda gösterilir. Sözleşmesel ücret hesabında sözleşmenin kapsamı ve uygulanabilir vergi düzeni açıklanır. Her ücret için gelişigüzel ayrıca KDV eklemek veya kesinti yapmak yerine işlemin niteliği belirlenir.
- Ücretin türü: sözleşmesel veya karşı vekâlet ücreti.
- İşin türü, mahkeme/takip ve ilgili tarife dönemi.
- Matrah, kabul/ret ayrımı ve varsa özel sınırlar.
- Dilimler, oranlar ve ara toplamlar.
- Ödeme aşaması ve uygulanabilir indirimler.