Dosya hesabı hangi soruya cevap verir?
İcra dosya hesabı, belirli bir tarih itibarıyla takip kapsamında kalan borcun kalemler hâlinde gösterilmesidir. Asıl alacağın üzerine tek bir faiz yüzdesi eklemekten ibaret değildir. Takibin dayanağı, takip talebi, ödeme veya icra emri, kesinleşme durumu, ilamın hüküm fıkrası ve dosyadaki tahsilatlar birlikte incelenir.
Birden fazla alacak varsa her kalemin para birimi, başlangıç tarihi ve faiz türü farklı olabilir. İşlemiş faiz ile asıl alacak ayrı gösterilmeli; işlemiş faize yeniden faiz yürütülmesi ancak uygulanabilir hukuki dayanak varsa değerlendirilmelidir. Hesap tarihi değiştiğinde sonuç da değişebilir.
Hesaba başlamadan önce belgeleri ayırın
Önce dosyanın hukuki sınırlarını belirleyin; sonra rakamları girin. Özellikle hükümde yazılı tutarın brüt veya net olması ve önceki ödemelerin hükümde mahsup edilip edilmediği, mükerrer hesaplamayı önlemek açısından önemlidir.
- Takip talebi, ödeme veya icra emri ve varsa ilamın hüküm fıkrası.
- Her alacak için tutar, para birimi, faiz türü ve başlangıç tarihi.
- Tahsilat makbuzları, haricen ödeme belgeleri ve ödeme tarihleri.
- Tahakkuk eden harçlar, belgeli takip giderleri ve uygulanacak vekâlet ücreti.
- Dosyanın bulunduğu aşama ve hesabın çıkarılacağı tarih.
Hesabı dönemlere bölün
Faiz oranının değiştiği, yeni alacağın doğduğu veya tahsilatın yapıldığı tarihler hesapta yeni dönem oluşturur. Her dönem için faiz matrahı, gün sayısı ve oran açıkça yazılır. Tahsilat yapıldığında ödemenin hangi borca ve hangi kaleme sayıldığı belirlendikten sonra sonraki dönemin kalan anaparası bulunur.
Harçların matrahı ve oranı takip türüne, ödeme biçimine, gerçekleşen işleme ve dosyanın aşamasına göre kontrol edilmelidir. Dosya borcunun tamamına tek harç oranı uygulamak veya tahsil harcını her durumda aynı şekilde eklemek doğru sonuç vermeyebilir.
Sonuç tablosunu nasıl okuyabilirsiniz?
Rapor; asıl alacak, takip öncesi faiz, takip sonrası faiz, vekâlet ücreti, harç ve giderleri ayrı satırlarda göstermelidir. Önceki tahsilatların tarih ve dağılımı ayrıca açıklanır. Bir ara hesapta dikkate alınmış ödemenin son toplamdan tekrar düşülmesi önlenir.
Borçlunun dosyaya yatıracağı toplam ile alacaklıya ödenecek net tutar her zaman aynı değildir. Harç ve diğer kesintilerin kime ait olduğu ve hangi aşamada alındığı ayrıca değerlendirilir. Hesap dökümü, dosyanın hukuki kapsamına uygunluğu denetlenerek kullanılmalıdır.